Uitwerpselen van jonge donors keren ouderdomsverschijnselen in de darmen van oudere muizen om
Onderzoekers hebben ontdekt dat het vullen van de darmen van oudere muizen met ontlasting van jongere muizen verrassend positieve effecten kan hebben op de gezondheid en werking van intestinale stamcellen. Dit onderzoek, gepubliceerd in Stem Cell Reports, laat zien dat darmmicroben een grote rol spelen bij het vernieuwen van darmweefsel en geeft nieuwe inzichten voor mogelijke toekomstige behandelingen van ouderdomsgerelateerde aandoeningen.
Waarom intestinale stamcellen zo belangrijk zijn
Intestinale stamcellen (ISCs) houden de darmwand continu vernieuwd, wat nodig is voor een goed werkende darm. Naarmate dieren ouder worden, loopt dat herstelproces terug en neemt de kans op darmproblemen toe. Het team onder leiding van Hartmut Geiger van Ulm University in Duitsland laat zien dat die langzamere regeneratie sterk samenhangt met een verminderde functie van ISCs.
Eerder onderzoek toonde al dat de samenstelling van de darmmicroben verandert met de leeftijd. Zulke veranderingen zijn gekoppeld aan ernstige aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson, de ziekte van Alzheimer en zelfs verlies van gezichtsvermogen.
Wat ze bij muizen vonden
De onderzoekers wilden weten hoe darmmicrobiota de activiteit van stamcellen beïnvloedt. Daarom kregen oudere muizen fecale microbiotatransplantaties (FMT) van jongere muizen. Die transplantaties zorgden voor een opvallende toename van de activiteit van de intestinale stamcellen bij de oudere dieren. Er werd meer regeneratie van het epithelium gezien en de darmen herstelden sneller van bestraling.
Zheng, een van de onderzoekers zonder vermelde affiliatie, zei dat de stamcellen na vervanging van oudere microbiota door jongere microbiota nieuw darweefsel gingen produceren “alsof de cellen jonger waren”.
Bij jongere muizen was het effect veel minder duidelijk. Na een transplantatie van oudere microbiota zagen de onderzoekers slechts een lichte daling in stamcelactiviteit en regeneratie. Dat wijst erop dat oudere darmen gevoeliger reageren op veranderingen in microbiota dan jongere darmen.
Wat Akkermansia precies deed
Een opvallende vondst betrof de bacterie Akkermansia. Hoewel deze bacterie vaak wordt gezien als gunstig, bleek een verhoogd niveau in dit onderzoek juist bij te dragen aan onderdrukking van de Wnt-signalisatie (dat signaal is nodig voor goede werking van intestinale stamcellen). Dit laat zien dat darmbacteriën heel verschillend kunnen werken afhankelijk van de situatie, en dat ze soms tegenstrijdige rollen aannemen.
Mogelijke toepassingen en wat de studie niet zegt
De studie legt een basis voor het idee om fecale microbiotatransplantaties te overwegen als behandeling bij ouderdomsgerelateerde darmklachten zoals ontsteking en obesitas. Het geeft hoop dat leeftijdsgebonden achteruitgang van stamcellen misschien niet onomkeerbaar is.
Belangrijk om te benadrukken: dit onderzoek is tot nu toe alleen bij muizen gedaan. De onderzoekers wijzen op de complexiteit van menselijke lichamen in vergelijking met muizen en zeggen dat aparte studies nodig zijn om te controleren of hetzelfde bij mensen geldt.
De bevindingen kunnen veel betekenen voor toekomstige behandelopties en bieden interessante vooruitzichten voor regeneratieve geneeskunde en de aanpak van ouderdomsziekten. Als wetenschappers de verjongende mogelijkheden van darmmicroben beter snappen en benutten, kan dat nieuwe wegen openen om de darmgezondheid op latere leeftijd te behouden.